De op Java voor een suikerfabriek werkende Nederlandse ingenieur Willem Bake leert de kreupele inlandse jongen Si-Bengkok kennen die betoverend mooi fluit kan spelen. Tussen hen ontstaat een vriendschap die noodlottig afloopt. In de bekoorlijke novelle Orpheus in de dessa (1903) zet Augusta de Wit (1864-1939) het westerse materialisme af tegen de oosterse wereldbeschouwing. De in eenvoudige stijl geschreven novelle is een hoogtepunt van de Nederlandse literatuur.

Drie ongehuwde zusters op leeftijd bezitten flink wat geld en domineren daarmee het leven van hun broer, diens zoon Max en zijn dochters Clara, Adrienne en Edmée. Niemand durft de te verwachten riante erfenis in gevaar te brengen en daarom reilt en zeilt alles volgens de normen van deugdzaamheid en fatsoen van de drie tantes. De situatie dreigt echter uit de hand te lopen wanneer Adrienne verliefd wordt op de levensgenieter Raymond, die in de ogen van de tantes vooral een losbol is. Cyriel Buysse (1859-1932) was een belangrijke Vlaamse naturalistische auteur. Behalve romans schreef hij verhalen, gedichten en toneel. Hij was medeoprichter van het toonaangevend tijdschrift ‘Van Nu en Straks’ en, samen met onder meer Louis Couperus, van het tijdschrift ‘Groot Nederland’. ‘Tantes’ (1924) wordt geroemd als een hoogtepunt in Buysse’s romanoeuvre. De roman wordt gezien als het beginpunt van de nieuwe roman in Vlaanderen.

Werkendams fijnzinnig geschreven roman De goddelijke zonde (1928) vertelt het verhaal van de jonge danseres Sylvie Herold die de vrouwenliefde ontdekt. Omdat Edith Werkendam (1896-1952) thema’s als biseksualiteit en lesbische liefde behandelde — thema’s die destijds volstrekt taboe waren — kreeg ze nooit de literaire erkenning die ze op basis van haar schrijftalent eigenlijk verdiende. De goddelijke zonde is een gedurfde en sensuele roman over verlangen en zelfontdekking — een boek dat zijn tijd ver vooruit was.

In dit aangrijpende verhaal dwaalt een eenzame dromer door de nachtelijke straten van Sint-Petersburg. Bij toeval ontmoet hij Nastenka, een jonge vrouw die zijn leven in vier opeenvolgende witte nachten totaal verandert. Terwijl de twee een diepe band opbouwen, verkent Dostojevski met een vleugje melancholie thema’s als liefde en eenzaamheid. ‘Een prachtig, melodramatisch en sentimenteel boek.’ – Merijn de Boer

Deze prachtige realistische roman van Marianne Philips gaat over een jonge vrouw, Heleen, die ter observatie is opgenomen in een krankzinnigengesticht. In twee nachten vertelt ze haar levensverhaal aan de nachtzuster. Langzamerhand wordt duidelijk waarom Heleen zich daar bevindt.

De indrukwekkende roman De grauwe vogels gaat over de non-conformistische tuinbouwer Kasper Valk die ondanks al de tegenslagen die hij te verduren heeft hardnekkig vasthoudt aan zijn eigen overtuigingen. De grauwe vogels wordt door velen beschouwd als een hoogtepunt in het oeuvre van Arthur van Schendel.